رضا قليخان هدايت

76

فهرس التواريخ ( فارسى )

سال سيصد و پانزدهم ابو الحسن معروف به اخفش اصغر نحوى فوت شد . و ماكان بن كاكى كه مدار ملك اسماعيل زيدى صاحب جرجان و طبرستان بود از تسلط اسفار بن شيرويه به خراسان گريخت . سال سيصد و شانزدهم ابو بكر بن سراج نحوى درگذشت . و اسماعيل زيدى مسموم گشت . و دولت ملوك زيديهء طبرستان به‌نهايت انجاميد . و اسفار بن شيرويه به قتل رسيد . و مرداويج بن زيار كه اول ملوك آل زيار « 1 » است به حكومت نشست . سال سيصد و هفدهم محمد بن عامر « 2 » بتانى حرانى صاحب زيج فوت شد . و ابو على محمد بن الياس از امراى امير نصر سامانى به كرمان رفت و استيلا يافت . و او اول ملوك آل الياس است كه به كرمان حكومت كردند . سال سيصد و هجدهم عبد اللّه نيشابورى صوفى معروف به مرتعش درگذشت . و اخشيد اول ملوك اخشيديهء مصر « 3 » به فرمان مقتدر ايالت دمشق يافت . و ناصر الدوله حمدان اول سلاطين آل حمدان به حكومت ديار ربيعه و موصل رسيد .

--> ( 1 ) - آل زيار خود را از نسل ملوك عجم دانند و از ايشان ده نفر به حكومت رسيده‌اند . ايشان را آل قابوس نيز گويند . 1 - ماكان بن كاكى 2 - اسفار بن شيرويه 3 - مرداويج بن زيار 4 - وشمگير 5 - بيستون 6 - كابوس مشهور به قابوس 7 - منوچهر بن قابوس 8 - دارا 9 - امير كالنجار 10 - كاوس ثانى مشهور به قابوس كه كتاب « قابوس‌نامه » از تأليفات اوست و آخر اين سلاطين بوده است . مدت ملكشان يكصد و سى و هفت سال بوده ( ر . ه ) . ( 2 ) - در اعلام زركلى : جابر ( ص 292 ) ( ها ) . ( 3 ) - اخشيد لقب ملوك فرغانه بود و به معنى ملك الملوك آمده است . از ملوك اخشيديه پنج نفر حكومت كرده‌اند : 1 - اخشيد 2 - ابو القاسم 3 - على 4 - ابو المسك كافور 5 - احمد . محمد طغج كه از ملكزادگان فرغانه بوده است در بغداد تولد نموده است ( ر . ه ) .